Bemoedigend voor alle ondernemers: hard en zorgvuldig werken loont echt, maar het kost wel tijd. Daarover gaat dit ‘denkertje’ (in plaats van een volledige column) in het kader van even een pas op de plaats en nadenken over waar je naar toe wilt

Vaak komt het echte succes pas na een aantal jaren (3 tot 6). Maar dan kan het ook hard gaan via de vliegwielwerking. Werken aan een bedrijf dat past bij jouw normen en waarden kost geen energie, maar gééft energie.

En dat heb je nodig om vol te houden (want een zwalkbeleid leidt nooit tot een vliegwieleffect!). Blijf dicht bij jezelf, vind business partners, medewerkers en klanten die bij jouw normen en waarden passen, en houd vol. Dat zijn de ingrediënten die nodig zijn om de waardecreatie-spiraal in gang te zetten, momentum te creëren  en door te pakken.

Tip 1: Heb je een strategie gekozen, houd vol! 

Tip 2: Nog geen strategie, durf te kiezen!

Tip 3: Zorg wel dat er altijd voldoende buffer is om de ‘buffeltijden’ veilig door te kunnen komen, op weg naar goede tijden.

Heeft u nog andere interessante tips? Reageer!

Stappen die je nu zet, leveren vaak morgen of overmorgen pas iets op. Een andere manier om hier tegen aan te kijken: de stappen die je vandaag zet op punt A van de route die je kiest, zorgen er voor dat je straks bij B gaat uitkomen.

Daarover gaat dit ‘denkertje’, dat in de plaats komt van m’n normaal gesproken uitgebreide column. Net als velen van u doe ook ik nu even een pas op de plaats. Daarbij kan het nooit kwaad om na te denken over waar je naar toe wilt.

Het is onze eigen keuzekader – bewust en onbewust – wat bepaalt waar we uit gaan komen. Vooruit denken helpt om een helder kader te scheppen voor keuzes. Sturen op waardecreatie, winstverbetering en waardering bij verkoop is een mooi middel om te zorgen dat je op het B-doel ook waardevoller en winstgevender bent geworden.

Wat zijn de winst- en waardedoelen op de korte, de middellange en de lange termijn? Gebruik de rustige maanden van de zomerperiode om er over na te denken wat jouw B-doel(en) zijn en binnen hoeveel tijd je daar zou willen aankomen. Stel ze op papier, leg ze weg en pak ze structureel op na de zomervakantie!

Tip: onze hersenen zijn gemaakt om de korte termijn voorrang te geven boven de lange termijn. Welke tactiek kun je gebruiken om jouw hersenen te helpen “vooruit te denken & doen”?

Ik kom geregeld bij bedrijven die twee tot tien jaar bestaan, een mooi bedrijfsconcept hebben en ook tevreden klanten & medewerkers. Maar helaas, de winst houdt niet over. Ik herken ze tegenwoordig van verre: de ondernemers die voor kwaliteit gaan en het concept van hun gedachtegoed en de uitwerking hiervan bewaken.

Als het goed is, heeft deze focus op kwaliteit een sterk DNA opgeleverd – de basis voor merkbouw – en zijn de kernwaarden zichtbaar en voelbaar. Maar als de businessomgeving verandert of de ondernemer zich onvoldoende concentreert op winstgevendheid, dan is de vraag of dit waardeplatform ook wordt omgezet in meer omzet en verbetering van winst en cashflow.

Tijd voor een nieuwe fase: doorpakken en potentiële toekomstige cashflow realiseren. Daarvoor is meestal extra kennis, ervaring, geld en capaciteit nodig. En dat is vaak het probleem. Na een aantal jaren zwoegen is bij veel ondernemers de rek eruit, zowel financieel als persoonlijk.

Met een gedoseerd aantal inspiratie-injecties is het gelukkig mogelijk om in een relatief korte tijd en tegen een beperkte investering in tijd en geld een flinke slag te maken. Vanuit mijn praktijk zie ik de volgende drie basiscases:

1. Er is al heel veel, maar de oprichters van het eerste uur zitten elkaar in de weg. In één tot vier sessies wordt een aantal blokkades weggenomen en gaat de energie weer stromen. Als ondernemers (en mededirecteuren) weer samenwerken in plaats van langs elkaar heen werken – of erger: elkaar tegenwerken – kan het bedrijf gaan vliegen. 100 – 300 % stijging van omzet en winst is dan in vijf tot negen maanden haalbaar.

2. De onderneming heeft in de beginjaren goede omzet gedraaid. Maar door gebrek aan bedrijfseconomisch inzicht en de operationele hefboom van het bedrijfsmodel zijn de kosten flink opgelopen, waardoor er structureel een (gevoeld) gebrek aan cash is. Vaak verkeren ondernemers in een continue staat van overleven op korte termijn, waardoor er nooit geld of tijd is om het bedrijf aan te pakken met het oog op lange termijn. Mijn recept: samen in kaart brengen hoe het bedrijfsmodel in elkaar zit en gestructureerd werken van ‘omzet generator’ naar ‘manager van een winstgevend bedrijf’. Afhankelijk van de gedisciplineerdheid van de ondernemer of directie kan de winstgevendheid in vier tot acht maanden sterk omhoog.

3. Na fusie, sterke groei of krimp heeft de directie een richting gekozen. Alleen de binnen- en buitenwereld moeten nog meekomen. In een paar interne en externe sessies kunnen medewerkers en (potentiële) klanten worden gemobiliseerd. Dit traject duurt iets langer, maar het effect werkt langer door; mits goed begeleid en doorgezet door interne managers.

Slagen maken kost op korte termijn aandacht, energie en geld. Gelukkig wordt het snel daarna een stuk makkelijker. Het concept staat (weer) als een huis, medewerkers en klanten helpen de propositie aan de man te brengen. De basisinvesteringen zijn gedaan. Daarmee is bijna alle extra omzet ook rechtstreeks extra winst en ontstaat er lucht en ruimte voor groei. Het waardeplatform – opgebouwd in het verleden – is een winstplatform voor nu én de toekomst geworden.

De afgelopen twee jaar is er een economische tsunami over onze economie en maatschappij heen gekomen. Een aantal van mijn klanten heefteen omzetkrimp van 20 tot 40% meegemaakt. En bij sommige is door overheidsmaatregelen een winstgevende business veranderd in een verlieslijdende.

Dat dwingt in eerste instantie tot ingrijpende kostenreductie en reorganisatie. Vaak leidt dit ertoe dat 30 tot 40% van het personeel zijn baan verliest, onderdelen worden verkocht en/of activiteiten gestopt.

Nu staat er een kleiner bedrijf – in omzet en personeel – dat is teruggekeerd naar de kern en nu opnieuw koers moet bepalen voor waardecreatie en winstgevende groei in de toekomst. In een wereld die structureel veranderd is en waar de komende jaren nog een aantal verschuivingen zullen plaats vinden.

Als u zich herkent in dit beeld, dan heb ik de volgende tips voor u:

1. Begin met ruim denken buiten de gebaande paden
Tip: ‘hang’ af en toe boven uw bedrijf en creëer een blik over de grenzen van uw eigen sector, manier van werken en type bedrijf heen.

2. Toekomstige groei kan efficiënter
Tip: nieuwe technologieën, nieuwe manieren van denken en werken zorgen ervoor dat uw klanten en uw medewerkers anders functioneren. Dat biedt mogelijkheden om de organisatie anders – slimmer en efficiënter – te laten functioneren.

3. Zorg dat ‘trendwatching’ en de ‘innovators’ structureel aandacht en ruimte krijgen binnen uw bedrijf.
Tip: sociale netwerken, zowel zakelijk als privé zijn hybride aan het worden. Business development en innovatie krijgen nieuwe vormen en dynamiek. Dit biedt de mogelijkheid om sneller te kunnen reageren op marktontwikkelingen en nieuwe behoeftes die constant gecreëerd worden in sociale digitale netwerken.

Juist bij bedrijven tussen de twintig en tweehonderd medewerkers is op dit gebied veel te bereiken. Bij het kleinere mkb besteedt de directie over het algemeen nog veel tijd aan klanten en medewerkers. Bij grotere bedrijven is dat grotendeels gedelegeerd naar de interne managementlagen en de relatiemanagers/sales. De informatie zit hier versnipperd door het bedrijf, waarbij iedereen een stukje van de puzzel ziet en maar weinigen het totale beeld. De truc is om ervoor te zorgen dat iedereen de stukjes kan gaan leggen. Het werkt nou eenmaal het best als iedereen de puzzel kan oplossen (in plaats van dat het management er naast moet zitten).

Kost dit veel tijd en moeite? Het antwoord is nee en ja. Nee, als het gaat om in beweging zetten; in een aantal sessies kan vaak al een hele grote slag in denken en doen gemaakt worden. Ja, als het gaat om in beweging houden. Gedragsverandering is namelijk een proces en het heeft tijd nodig om oude patronen te doorbreken en nieuwe rituelen te laten inslijten. Als u uw bedrijf nu en morgen structureel in beweging zet en houdt, dan heeft u een innovatiemotor voor waardecreatie in uw bedrijf gecreëerd. Dus ja, het is in eerste instantie een investering, maar één die zich dubbel en dwars terug betaalt, want innovatie levert ook altijd veel energie en inspiratie op. En dat is nou net waar klanten en medewerkers van houden. Met de motor eenmaal op gang en structureel ingebed bereikt u sneller, veiliger en makkelijker uw nieuwe strategische doel.

Welke stappen leveren de meeste waarde op? Een vraag die ik geregeld van ondernemers krijg. Naar mijn mening is waardecreatie een constant proces van winstverbetering op de korte (één jaar), midden (twee tot drie jaar) en langere termijn (vijf jaar en langer).

Door te denken in mogelijke toekomstscenario’s en de uitkomsten (cashflows) van de verschillende scenario’s tegen elkaar af te zetten (wegen met een risico en tijdsfactor) kun je dit bereiken. De uitkomst – verdisconteerde cashflow – geeft dan een geldbedrag (de waardering) van een bedrijf per scenario. En dat helpt om keuzes te maken die op korte en langere termijn winst en waarde verbeteren.

Dat klinkt als een rechttoe rechtaan recept, maar is in de praktijk lastig uit te voeren. Het betekent namelijk een rationele managementblik op bedrijfsvoering. En dat is lastig voor de meeste mkb-directies. Dit zijn namelijk vaak ondernemers uit passie, niet geschoold in strategie & finance en sterk gericht op mooie producten, tevreden klanten en medewerkers. Bovendien geven onze emotionele hersenen de voorkeur aan de korte termijn boven de lange termijn. Terwijl die laatste juist veel kan opleveren in een financiële waardering.

De gemiddelde ondernemer heeft drie belangrijke hordes te nemen:

1. Vergroten kennis van waarde-denken en inzicht effect op eigen bedrijfsmodel.
2. Het emotionele korte termijn voel-denken balanceren met een rationeel lange termijn denken.
3. Waarde-denken en doen verankeren in de organisatie.

De eerste twee hordes neem je het makkelijkst door in te zien wat van belang is bij waarde-denken en het vervolgens toe te passen op óf binnen het eigen bedrijf.

De grootte van het bedrijf bepaalt de aanpak van horde drie. In kleinere bedrijven kan de ondernemer meteen zelf met medewerkers aan de slag. Bij bedrijven met meer dan vijftien medewerkers helpt een meer-trappen-aanpak: eerst met de directie de strategische koers bepalen (het kader voor keuzes) en dan samen met het MT en medewerkers de invulling (hoe gaan we het doen).

Vaak kan dit veel eenvoudiger dan de meeste ondernemers denken. Ik heb een aantal keren meegemaakt – bij bedrijven variërend van 10 tot 100 medewerkers – dat we in een paar sessies en workshops heel snel grote slagen hebben gemaakt. Het voordeel is dat er een bedrijfscultuur en focus ontstaat die gericht is op het verbeteren van de winstgevendheid van nu én later. En die klap kan straks wel eens een daalder waard blijken te zijn.

Voor meer inzicht in uw ondernemersprofiel, blinde vlekken en waardeverbetering-potentieel: doe de winst & waarde scan www.maakjebedrijfmeerwaard.nl.

Beste lezers van Ondernemen. Juist nu! In mijn eerste column wil ik jullie heel graag attenderen op een snelle manier om te inventariseren wat op korte en langere termijn winst en waarde kan opleveren. Daarvoor is het nodig dat u kijkt naar zaken, waar u normaal gesproken geen zicht op hebt.

Ga op zoek naar:

• de potentiële blinde vlekken: deze kunnen waarde opleveren of vernietigend zijn

• de dode hoeken bij winst- en waardecreatie en het realiseren van professioneel ondernemerschap (het woord zegt het al… dit is een blinde vlek die dodelijk kan zijn!)

Toegevoegde waarde
Niemand kan een expert zijn op elk gebied. Elke ondernemer heeft blinde vlekken ofwel terreinen waar hij niet goed in is. Vaak zie je dat mensen blijven focussen op gebieden waar ze al goed in zijn (zeg maar van een 8,2 een 8,4 maken), maar niet op hun blinde vlek. Terwijl het oplossen van die blinde vlek nu juist de meeste toegevoegde waarde voor je bedrijf zal opleveren (zeg maar van een 4 een 7 worden).

Stap 1 is je bewust worden van de slagen die je bedrijf moet maken. Stap 2 is om dit vervolgens in behapbare praktische stappen ook daadwerkelijk te gaan doen.

Maar wat als je niet weet dat er gebieden zijn die van belang zijn bij (snelle) groei of krimp? Dan heb je waarschijnlijk een blinde vlek of een dode hoek opgespoord. Inzicht in blinde vlekken, groeiambitie en impact van groei op het bedrijfsmodel zorgen ervoor dat je ook de dode hoeken tijdig in beeld krijgt.

Cadeautje
En bij mijn eerste column heb ik ook nog een cadeautje voor alle lezers van Ondernemen. Juist nu: vul je eigen Winst & Waarde scan in op www.maakjebedrijfmeerwaard.nl, met de code: OJNU. Krijg nu ook je eigen persoonlijk bedrijfsprofiel ten opzichte van andere ondernemers terug van PerspeXo.