Als cabaretier en columnist is Sjaak Bral niet alleen artiest, maar ook ondernemer. En dus heeft hij een geheel eigen visie op hoe je moet ondernemen en wat je nodig hebt om succesvol te zijn. Uiteraard op z’n Haags en met een mitrailleurvuur aan grappen.

“We gaan te hard met z’n allen. En we hebben een tekort aan goed functionerende organen; vooral bij de overheid. Wist je trouwens dat overheid in het Haags en het Engels hetzelfde is? Echt: auvâhhèd en overhead…”

Bral was een van de sprekers op de eerste ochtend van de Week van de Ondernemer eerder deze maand in de Utrechtse Jaarbeurs. Daar vertrouwde hij zijn toehoorders toe dat hij een alfabet heeft bedacht om ondernemers bij de les te houden. Om het niet lang te maken liep dat abc’tje tot en met de E. “Nu heb ik dit verhaal onlangs verteld voor die jongens in de Scheveningse gevangenis , dus excuus als u het al heeft gehoord…”

A. De A staat bij Bral voor Ambitie. Na eerst nog een grol over de regering (“Als je een vallende ster ziet, mag je een wens doen. En als het kabinet valt, is die in vervulling gegaan.”) legt hij uit dat je als ondernemer over een flinke dosis ambitie moet beschikken, wil je het redden in deze tijd. “Ga maar na: veel ondernemers – vooral winkeliers – voelen zich onveilig. Logisch, de pizzakoerier is eerder bij je deur dan de politie. En als je een krediet wilt aanvragen moet je eerst de bank bewijzen dat je het niet nodig hebt. Want de banken doen precies waar ze voor zijn: je laten zitten! Nee, zonder ambitie red je het dus niet. Maar denk erom, als je moet kiezen tussen je zaak en je leven, is de laatste keuze de beste.”

B. De B heeft hij toegewezen aan Bewustzijn. Bral: “Wij Nederlanders klagen gemiddeld 15 tot 30 keer per dag. Dat is veel! Maar dat doen we onbewust. Dat komt door de sleur. Daarom probeer ik bewust de dingen elke dag anders te doen, dan komt er meer creativiteit los.”

C. Daar staat de C dus voor: Creativiteit. “Als bij mij de deurbel gaat, trek ik gauw m’n jas aan. Als het iemand is die ik niet mag, zeg ik: ’Ach, dat is nou jammer, ik ga net weg.’ En is het een vriend, dan zeg ik: ‘Hé, leuk dat je er bent. Ik kom net thuis!’ Wees creatief, probeer niet altijd logisch te denken. Durf ook eens te redeneren als een kind die de wetmatig- heden van het leven nog niet heeft geleerd. En denk erom: een mens heeft zo’n 30.000 gedachten per dag. Een hoop daarvan zijn negatief. Niet doen! Een kind heeft veel meer positieve gedachten.”

D. De D is voor de Discipline die je nodig hebt als ondernemer. Want mensen zoeken volgens Bral te vaak naar de weg van de minste weerstand en stellen dingen uit. “Maar uitstel is de oorzaak van chaos. Niet doen dus. En succes is bederfelijk, dus kun je de dingen beter samen doen. Ga zover als je kunt en als je daar bent zul je zien dat je nog verder kunt. Daarbij vormen voorbereiding en toewijding de basis voor succes. Want denk erom mensen, succes komt nooit toevallig. Daar zorg je zelf voor. Ik zeg altijd: een sinaasappel is een mandarijn die zijn kansen heeft gepakt.”

E. De E tenslotte symboliseert de Energie. Bral wijst erop dat denken een vorm van energie is. Net als passie, dat stráál je uit. Of lachen. “Maar”, stelt hij, “we verliezen tijdens ons leven het vermogen om te lachen een beetje. Lacht een kind per dag 400 keer, dan doet een volwassene dat nog maar 15 keer. Maar vergeet niet dat lachen de beste manier van communiceren is die er bestaat! Durf gerust kwetsbaar te zijn, ook thuis, en lach om jezelf. Maak je vooral niet druk, want dan kun je geen goede beslissingen nemen. En het mooie is: ontspannen doe je het beste als je geen tijd hebt.”