De gevolgen van de financiële crisis wegen het zwaarste voor het mkb. Gemiddeld worden rekeningen twaalf dagen later betaald. Daardoor ligt volgens een globale berekening zo’n 34 miljard euro aan werkkapitaal stil. Dit blijkt uit het tweejaarlijks onafhankelijk onderzoek Credit Management Trendmeter.

Onderzoeksbureau Blauw Research heeft dat voor de zesde keer uitgevoerd in opdracht van OnGuard. Iets meer dan de helft van de 149 credit managers die voor het onderzoek zijn ondervraagd, zegt dat de crisis een negatieve invloed heeft op het betaalgedrag van klanten. Bijna driekwart van hen verwacht dat het betaalgedrag de komende tijd verder verslechtert.

“Bedrijven doen er goed aan niet meer blind te vertrouwen op de ‘ratings’ van hun klanten en hun cashflow zelf goed op orde te hebben”, zegt sales director Edwin Merk van OnGuard.

Cashflow (of kasstroom) bestaat uit de nettowinst plus de afschrijvingen (in euro’s). Cashflow geeft aan hoeveel geld een bedrijf in kas heeft om investeringen te doen, schulden af te lossen en de dagelijkse rekeningen te betalen. Een negatieve operationele kasstroom is voor een bedrijf een enorme nachtmerrie. Want dan stroomt er geld uit het bedrijf in plaats van dat het verdiend wordt. Door op die manier in te teren op het eigen vermogen, kunnen op den duur rekeningen niet meer worden voldaan. Eindresultaat: een faillissement.

Matig tot slechte moraal
Van de ondervraagde credit managers voor de zesde Credit Management Trendmeter stelt 82 procent dat de financiële onrust als gevolg van de financiële crisis te merken is in dagelijks werk. Een stuk meer dan een half jaar geleden, toen nog maar 66 procent dat zei. Op dit moment meent 36 procent van de ondervraagden dat de betalingsmoraal matig tot slecht is.

Die mening deelde zes maanden geleden nog geen kwart van hen. Driekwart van de credit managers ervaart in de praktijk dat klanten betalingstermijnen steeds meer oprekken en ook steeds vaker zelf bepalen. Ongeveer tachtig procent van de respondenten maakt geregeld of zelfs vaak mee dat betalingstermijnen worden overschreden. Dit zal met name ten koste van het mkb gaan, denken zij.

De 34 miljard euro werkkapitaal die nu stilligt, is geld dat niet meteen kan worden gebruikt om lopende kosten zoals salarissen te dekken. Ook kunnen er geen nieuwe investeringen mee worden gedaan of eigen rekeningen van worden betaald.

Domino-effect
Volgens Merk kan hierdoor een domino-effect ontstaan: “Vooral grote bedrijven kunnen het zich veroorloven om rekeningen pas na lange tijd te betalen. Zo houden ze zelf werkkapitaal vast. De kleinere bedrijven zijn daar de dupe van. Die kunnen bijvoorbeeld hun eigen verplichtingen niet nakomen of moeten dure leningen aangaan om de periode dat ze op hun geld wachten te overbruggen. Want het midden- en kleinbedrijf is sterk afhankelijk van extern kapitaal en betalingen van klanten. Zij hebben minder reserves en merken als eerste de gevolgen van betalingsuitstel.”

Bedrijven die toch meer liquiditeit willen krijgen, zullen de komende tijd extra hun best moeten doen om aan inkomen te komen. Het maken van een cashflow- of liquiditeitsbegroting kan daarbij helpen. Want dat geeft antwoord op de vraag of het bedrijf volgend jaar nog draait en de rekeningen kan blijven betalen. Een cashflowbegroting biedt een goed inzicht in wezenlijke zaken zoals de financiële huishouding, overlevingskansen in slechte tijden, groeikansen, investeringsmogelijkheden en cashmanagement.

Rol voor de overheid
Volgens veel van de voor het onderzoek ondervraagde creditmanagers moet ook de overheid een rol spelen op dit gebied. Bijvoorbeeld door de betalingstermijn vast te leggen in wet- en regelgeving. OnGuard adviseert ondertussen om niet te veel naar derden te kijken, maar vooral de hand in eigen boezem te steken.

Merk: “Het is duidelijk gebleken dat de internationale richtlijnen niet afdoende waren om de kredietcrisis te voorkomen. Ook bedrijven die volgens onafhankelijke instanties financieel gezond waren, blijken door de kredietcrisis te worden getroffen. En nu de banken de hand stevig op de knip houden, is het van het grootste belang om je debiteurenbeheer op orde te hebben. Er moet kort op de bal worden gespeeld.”