De opbrengst van voor de hand liggende bezuinigingen kan soms behoorlijk tegenvallen, stelt fiscalist Erik Berk van PricewaterhouseCoopers, specialist op het gebied van kostenreductie. Lukraak snijden in een organisatie is volgens hem zelden een goed idee.

Berk schreef eerder in een op Nu Zakelijk gepubliceerde column dat kostenreducties niet de strategie van de onderneming mogen doorkruisen. Ook waarschuwde hij ervoor dat snijden in het ene onderdeel soms juist veel hogere kosten oplevert voor een ander deel van het bedrijf.

Een voorbeeld: een onderneming heeft tien fabrieken in tien landen. Dan zijn er in de visie van Berk tal van mogelijkheden om de kosten terug te dringen. Bijvoorbeeld de productie in elke fabriek een beetje terugdraaien. Ook het sluiten van één of meer van die fabrieken is een optie. Maar voor je als ondernemer of bestuurder een keuze maakt, moet je heel goed bekijken of de oplossing die je kiest wel echt tot de besparing leidt die je wilt bereiken. Als je van één of meer vestigingen sluit, moet je bijvoorbeeld weten of de capaciteit die overblijft wel groot genoeg is. Want één fabriek dicht, betekent soms dat in andere fabrieken veel meer dure overuren moeten worden gemaakt.

Verschillende tarieven
Berk in zijn column: hoe gek het ook klinkt, kostenreductie kan ook tot een hogere belastingaanslag leiden. Om bij het voorbeeld van die fabrieken te blijven: als je er een paar wilt sluiten, ben je natuurlijk geneigd om eerst te kijken welke de meest onrendabele zijn en welke het meest winstgevend.

Maar misschien verschillen de tarieven van de vennootschapsbelasting in de diverse landen zo van elkaar, dat het uiteindelijk lucratiever is om juist een winstgevende vestiging te sluiten. En mocht een onderneming van plan zijn om een fabriek te sluiten in een land waar het nog een enorme verliescompensatie heeft staan, dan gooit dat bedrijf daarmee ook de vordering op de fiscus weg.

Winstverschuiving
Waar Berk vooral voor waarschuwt, is dat tijdens bezuinigingsoperaties vaak niet wordt nagedacht over het aspect ‘belasting’. Zo kan de fiscus ervan uitgaan dat een bedrijf winstgevender wordt als het een vestiging in een ander land sluit. Dan kan de Belastingdienst van mening zijn dat er sprake is van winstverschuiving die wordt belast met vennootschapsbelasting. Dus stelt de fiscalist van PricewaterhouseCoopers: denk vooral na over de vraag of kostenreducties die operationeel wenselijk zijn, fiscaal wel goed uitpakken.