“Budgetteren kan in feite iedereen – thuis doe je het ook met je inkomsten en uitgaven. In een bedrijf werkt dat proces ook zo. Alleen zijn de bedragen van een andere grootte en spelen er soms meer bedrijfsonderdelen een rol. Niet-financiële mensen raken de weg echter vaak kwijt door het vakjargon van financiële specialisten.”

Dat zegt econoom Kees de Jong, ruim twintig jaar geleden afgestuurd aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam in de richting kosten en winstvraagstukken. Sinds begin jaren ’90 werkt hij als docent samen met onder andere Kees Horden van het gelijknamige bureau. Met tien tot twintig freelance specialisten geven zij financieel georiënteerde trainingen en cursussen als jaarrekening interpreteren en beoordelen, financieel management en budgetteren.

Opvallende benadering
“Budgetteren is vrij eenvoudig te leren”, aldus De Jong. “Dat vertellen wij de cursisten ook altijd. Deze heldere benadering valt zeker onze niet-financieel onderlegde cursisten vaak op. Ze verwachten moeilijke modellen, kretologie en een onbegrijpelijke docent. Want de controller of financieel manager op hun bedrijf snappen ze vaak evenmin. Zij brengen hun boodschap veelal nogal technisch over en hebben daarbij niet in de gaten, dat een niet-financiële manager er weinig van begrijpt.”

“Daarom gaan die mensen op cursus – voor twee dagen als ze er kennis van moeten krijgen of voor een iets langere duur, wanneer ze er echt goed thuis in moeten raken. Als ze bijvoorbeeld business cases moeten leren opstellen.”

Wat & wanneer
“Maar het begint gewoon met weten wat je wilt en wanneer, en hoe je dat doel wilt bereiken. Dan gaat het er ook altijd om wat er wanneer nodig is en hoeveel geld dat vergt. Of nog korter samengevat: je moet weten waar je vandaan komt en waar je heen wilt gaan. Het wordt wel wat lastiger als het om een bedrijfsonderdeel gaat. Want dan moet het op het geheel van de organisatie zijn afgestemd.”

Optimaal functioneren
“Ik vergelijk budgetteren in dat verband wel eens met de bloedsomloop. Die moet eraan bijdragen dat elk deel van de organisatie en de organisatie zelf optimaal functioneert. Daar moet voldoende bloed voor doorstromen – niet te weinig, maar zeker ook niet te veel. Die bloedsomloop ondersteunt ook het daar tegenaan liggende zenuwstelsel, dat ervoor zorgt dat overal in je lichaam de juiste informatie op de juiste tijd aankomt.”

“ Zo wil ik beeldend helder maken dat je geen vaktechnologische woorden nodig hebt om iets te verduidelijken. Al krijgen de cursisten die termen natuurlijk wel mee als achtergrondkennis.”

Zinvol
Maar is budgetteren in de huidige crisis nog wel zinvol? De Jong, stellig: “De realiteit wijkt bijna altijd af van je uitgangspunt, ook als er geen crisis is. Je moet het beleid dan ook altijd aanpassen aan de veranderde omstandigheden. Maar zeker als je – ik vergelijk het wel eens met een schip op zee – in zwaar weer belandt, moet je weten waar je je bevindt en waar je heen wilt. Anders dobber je stuurloos rond. En daar zit niemand op te wachten.”
www.horden.com