Victor Muller is CEO van autofabrikant Spyker Cars en ervaringsdeskundige als zakelijk overlever. Hij praat over angst, de klanten van Spyker en het beleid van de Nederlandse regering in de kredietcrisis. ‘De lol van het kopen van een nieuwe Spyker is veel groter dan het leed van het verlies op de aandelenportefeuille.’

Tips:

• Zorg dat het bedrijf in beeld blijft bij de klanten met goede marketing
• Flexibiliseer de productie zoveel mogelijk in kleine cellen
• Beheersing van angst is cruciaal voor succes als ondernemer

‘De val van de Amerikaanse zakenbank Lehmann in september van dit jaar heeft een financiёle tsunami veroorzaakt. De economische problemen zijn nu onnoemelijk veel groter dan wij als individuele ondernemers kunnen bestrijden. We zullen ermee moeten leren leven en meebuigen.’

Beter inzicht
Bij Spyker zet Muller op twee gebieden veranderingen door. ‘We zetten vol in op marketing en sales. Als je daar nu zou snijden vanwege de kredietcrisis, raak je jezelf dubbel. Je krijgt dan nu al mogelijk minder orders en straks komen ze ook niet omdat je volledig uit beeld raakt bij de klant.’
Muller heeft daarnaast de productielijn in de fabriek aangepakt. ‘In een klein bedrijf is het eenvoudiger om de productie flexibeler te maken. Door het proces in meer stapjes (cellen) op te knippen, kun je sneller inspelen op ontwikkelingen en heb je beter inzicht in hoe het bedrijf loopt. Met de juiste software, wij hebben net Exact geïnstalleerd, kom je echt een stuk verder.’

Weinig problemen
De producent van de peperdure bolides heeft opmerkelijk genoeg weinig last van de kredietcrisis. ‘Onze klanten zitten niet ineens compleet aan de grond, die worden niet heel hard geraakt. Dan is hun vermogen niet meer 50 miljoen, maar gezakt naar 40 miljoen’, zegt Muller. ‘De klanten hebben eerder een omgekeerde reactie: ze worden ziek van de ellende op de aandelenmarkten, maar ze worden juist blij van een nieuwe Spyker. Ook onze dealers zijn solide bedrijven. In tegenstelling tot de grote Amerikaanse autoproducenten hebben wij (nog) weinig problemen.’

Fiscale maatregelen
Victor Muller is al jarenlang kritisch over het ondernemersklimaat in Nederland. ‘Mensen blijven maar roepen dat die kenniseconomie er moet komen, maar er gebeurt niks. Het heeft eigenlijk weinig zin daarover te blijven zeuren, niemand doet er iets mee. Ze roepen in Den Haag al jaren: we gaan dereguleren. Het resultaat is dat er vijf nieuwe regels komen in plaats van die ene die geschrapt wordt. De verpakkingsbelasting is misschien wel het beste recente voorbeeld. Wat een verspilling!’

Ondernemers klagen ook vaak over files. Automan Muller pleit echter niet voor meer wegen om die op te lossen, maar voor een fiscale maatregel. ‘Schaf direct de overdrachtsbelasting af. Die 6 procent moet je nu direct betalen bij de koop van een huis, dat is een straf op verhuizen. Een dodelijk blok aan je been, zo kun je niet in de buurt van je werk wonen en al zeker in een niet dalende markt.’

Opvallend positief
De hele benadering van ondernemen in ons land staat hem tegen. ‘Ik geef weleens college in Amsterdam of Nijenrode. Als ik de Nederlandse studenten vraag wie er ondernemer wil worden, steekt 20 procent zijn hand op. In Harvard is dat 80 procent.’
Muller is wel positief over het optreden van de Nederlandse regering in de kredietcrisis. ‘Bos heeft kordaat ingegrepen bij de banken en verzekeraars, Van der Hoeven kwam met extra garantstellingen en Donner kwam met plannen voor arbeidstijdverkorting. Vooral van dat plan van Donner stond ik te kijken, dat was echt opvallend positief, creatief en goed.’

Kansen zien
In Nederland heerst volgens Muller een angstcultuur. ‘Hier wordt falen als fout gezien, in Amerika waarderen ze het dat iemand het geprobeerd heeft. Ja, premier Balkenende had het laatst over de VOC-mentaliteit, die hij weer terug wilde. In die tijd had je echter amper sociale zekerheid. Begrijp me goed, ik ben niet tegen sociale zekerheden, dat zijn moderne verworvenheden. Maar door de geboden inkomenszekerheid ontbreekt wel de prikkel om iets te beginnen en dat is dodelijk voor de creativiteit en ondernemingslust.’
De kern van ondernemen is kansen zien, stelt Victor Muller. Iets wat je in je hebt of niet. ‘Je kunt niet leren ondernemen op school, ze kunnen je wel een betere ondernemer maken. Kennis en ervaring zijn belangrijke componenten, maar de beheersing van angst is cruciaal. Diep van binnen zijn veel potentiële ondernemers bang om te falen, angst en vermijding van angst zijn de grote drijfveren. In Nederland is falen sociaal onacceptabel. Daarom starten veel mensen niet eens een bedrijf.’