De economische crisis is een prima moment om eens grondig te kijken wat voor mensen u in huis heeft en waar zij goed in zijn. De krapte op de arbeidsmarkt leidt op veel plaatsen tegelijk tot minder en slechter aanbod van personeel, terwijl ondernemingen juist in deze moeilijke tijden het verschil moeten kunnen maken met de concurrentie. Peter Vonk van Vonk Competentie Expertise legt uit hoe u dat doet.

‘Niemand is volmaakt geschikt voor zijn functie. Iedere medewerker bezit per definitie een bepaalde mate van ‘incompetentie’ voor de functie waarvoor hij of zij is aangenomen. Het is belangrijk om dat als gegeven te accepteren en daarna te zorgen dat je als werkgever precies weet wat iemand heel goed kan en vooral ook wat niet. Dan kun je er namelijk wat mee of aan gaan doen’, stelt Peter Vonk.

Minpunten

‘Veel werkgevers laten zeker bij een krappe arbeidsmarkt een grondig selectieonderzoek maar liever achterwege omdat daarmee het risico bestaat dat de weinige kandidaten die zich hebben gemeld ook nog worden ‘afgetest’. ‘Misplaatste zuinigheid volgens mij’. Risico’s zijn vele malen gevaarlijker als je ze niet kent. De meeste ondernemers / leiders hebben vaak een prima onderbuikgevoel. Een psychologische test kan dat woorden geven en met feiten onderbouwen of juist in een realistisch perspectief plaatsen. Vervolgens ga je kijken hoe je wilt omgaan met die minpunten.’

Mismanagement
Ja, nogal wiedes, werp ik tegen. Zijn bedrijf neemt die tests af en hij houdt een mooi verkooppraatje. ‘Natuurlijk heb ik ook een commercieel belang’, antwoordt de ondernemer Vonk. ‘Maar onze aanpak werkt echt en bovendien: een misser in een sollicitatiegesprek is vele malen duurder voor onze klanten. Een voorbeeld. We hebben een keer negatief advies gegeven over een kandidaat voor een zware management positie bij een zorginstelling. De organisatie heeft die man tegen ons advies in toch aangenomen, maar binnen anderhalf jaar was die weer weg om precies dezelfde reden als in ons negatieve advies vermeld stond. Ze hebben toen uitgerekend dat zijn mismanagement een totale kostenpost van 1,5 miljoen euro had opgeleverd. Onze test kost 1.500 euro. Dat valt wel mee als je naar de totale wervings- en personeelskosten kijkt.’

Planken zagen
Vonk is specialist op het gebied van selectie en mobiliteit van personeel. Wat is zijn advies aan ondernemers om te beoordelen of iemand geschikt is voor een functie?

‘Met een duur woord: competentiemanagement. Daar doen sommigen heel moeilijk over, maar de praktijk is eigenlijk simpel. Houd het vooral klein’, zegt Vonk. ‘Begin met vast te stellen wat de taken voor een functie eigenlijk inhouden. Dus als iemand 20 planken per dag moet zagen, is de competentie dat je 20 planken moet kunnen zagen. Niets meer en niets minder.’

Onzin

Je ziet tegenwoordig in advertenties in de kranten bijna overal dezelfde competenties die kandidaten moeten hebben. Zelfstandig kunnen werken en in een team functioneren. Of resultaatgericht en sociaal vaardig. Dat zijn vaak tegengestelde begrippen, die een en dezelfde kandidaat moet hebben. Wat vindt Peter Vonk daarvan?

‘Complete onzin. Er zijn echt maar heel weinig mensen die al die gevraagde competenties allemaal in zich hebben. En zij die dat wel hebben, moeten maar net in jouw sector en bij jouw bedrijf willen werken. Die kans is uiterst klein.’

Accessoires

Is een goede kandidaat dan een speld in de hooiberg?

‘Nee hoor, maar je moet wel realistisch blijven. Je begint dus met kijken naar wat mensen kunnen, de competenties. Vervolgens stel je vast welke eigenschappen nodig zijn voor die functie en of iemand daar over beschikt. En stap drie: denk het omgekeerde. Wat doe je als iemand die eigenschappen niet heeft? Wanneer gaat het mis? Is het echt noodzakelijk dat iemand zo is of kun je het op een andere manier in je bedrijf oplossen, bijvoorbeeld door binnen het team te schuiven met taken? Als het antwoord op je eigen vraag is dat het bij het ontbreken van een bepaalde competentie echt mis gaat, heb je de kern te pakken. Al het andere kun je als accessoires beschouwen die door andere medewerkers wellicht opgevangen kunnen worden.’